Marina Apers over het doel in haar leven en haar leven in Doel

'Gelijk hebben is een ding, gelijk krijgen iets volledig anders'

Interview door Nils Dumortier, Student Journalistiek Arteveldehogeschool

De strijd voor het behoud van Doel is er een die al meer dan een decennium woedt. Voorop in de strijd gaat de 46-jarige poetsvouw Marina Apers, inwoonster van het bedreigde polderdorp en kaderlid van actiegroep Doel 2020. Ondanks de naderende deadline, blijft mevrouw Apers positief. "Den Doel moet en zal blijven bestaan."

Marina Apers is oorspronkelijk afkomstig uit Kallo, een ander polderdorp iets verder stroomopwaarts op de Schelde. In de jaren '70 kreeg ze daar voor het eerst te maken met de expansiedrift van de Antwerpse haven, de familie Apers was genoodzaakt te verhuizen.

Haar heimwee naar de polder bleef en 1991 verhuisde Apers met haar gezin naar Doel nadat haar was verzekerd dat het dorp niet in gevaar zou komen. Nauwelijks vier jaar later raakten de plannen bekend voor de aanleg van twee nieuwe containerdokken die Doel definitief van de kaart zouden vegen.

De geschiedenis leek zich te herhalen voor Apers. Waar anderen de handdoek in de ring zouden werpen, zette zij de strijd verbeten voort. "Het recht is aan onze kant, nu nog de gerechtigheid."

Doel zou naast het Deurganckdok al niet meer leefbaar zijn en zou daarom sowieso moeten verdwijnen, ook indien het tweede dok er niet komt. Hoe ervaart u die leefbaarheid zelf?

MARINA APERS: "Voor mij is leven in Doel als leven in een droom. 's Morgens wordt ik wakker gemaakt door de vogeltjes. Ons huis ligt midden de mooie landschappen en op amper tien minuten ben ik met de fiets op mijn werk in de kerncentrale. Dat er geen winkels meer zijn vind ik minder belangrijk. Van de tijd die ik elke dag win door vlakbij het werk te wonen, blijft meer dan genoeg over om een paar kilometer verder naar de winkel te gaan."

Was het gebrek aan winkels voor de vertrokken Doelenaars niet de grootste reden om te vluchten?

"Het is eigenlijk omgekeerd gegaan. Van bij het begin waren er paniekzaaiers die riepen dat het dorp onleefbaar zou worden. Dat zou een zelfbevestigende voorspelling blijken te zijn want het waren die doemdenkers die als eerste vertrokken, anderen volgden. Zo konden uiteindelijk ook de winkels niet meer rendabel blijven. Als iedereen was gebleven waar hij was, zou het hier nu nog even 'leefbaar' zijn als vroeger."

VRIJWILLIG

Was het niet zo dat die mensen moesten vertrekken, ze waren toch onteigend?

"In Doel is niemand onteigend, laat mij dat voor eens en voor altijd duidelijk stellen. Elke Doelenaar die hier vertrok heeft zijn eigendom 'vrijwillig' verkocht omdat hen werd gezegd dat ze voor 1 januari 2004 moesten verkopen als ze nog wat geld wilden zien.

Ter compensatie kregen zij die onder de druk bezweken allerlei premies. Zo hadden de vertrekkers die binnen Groot Beveren bleven de mogelijkheid om grond voor grond te krijgen of kregen ze voorrang bij de sociale huisvesting. De arme zielen die al jaren op die wachtlijsten stonden werden achteruit geschoven en dat allemaal om mensen op te vangen die gewoon in Doel hadden kunnen blijven. Er werden heel wat mensen benadeeld maar zij werden gesust met de melding dat de 'onteigenden' daar recht op hadden."

Doet het dan geen extra pijn als u leest dat een nieuw dok helemaal niet nodig is en er dus heel wat mensen bij de neus zijn genomen?

"Natuurlijk doet dat pijn maar aan de andere kant bewijst het ook ons gelijk. Gelijk hebben is een ding, gelijk krijgen iets volledig anders natuurlijk. De Vlaamse regering heeft het openbaar nut van de nieuwe dokken nooit kunnen bewijzen en ook de voorziene natuur-compensaties kwamen er niet op tijd. Dat was nochtans opgedragen door Europa. Met behulp van enkele goedbetaalde advocaten flansten ze een nooddecreet in elkaar waardoor de bouwvergunning van het Deurganckdok toch kon worden afgeleverd. Wij zijn dan met Doel 2020 op onze beurt met het hele dossier naar Straatsburg (Europees Hof voor de Rechten van de Mens n.v.d.r.) gestapt."

'NIEUWE' DOELENAARS

In het dossier dat Gazet van Antwerpen samenstelde wordt jullie actiegroep Doel 2020 omschreven als 'een niet onverdacht groepje met rechts-nationalistische banden'.

"Ach, zulke geruchten verspreiden is gemakkelijk. Men hoopt ons onze geloofwaardigheid af te pakken door ons af te schilderen als een bende onredelijke fascisten. Over het onderdak dat we boden aan asielzoekers en daklozen zullen ze het niet hebben."

Die toestroom van buitenstaanders heeft volgens enkele 'oude' Doelenaars de verloedering van het dorp ingeleid.

"Sommige van die xenofobe reacties zijn wel te begrijpen gezien de jarenlange tegenkanting die we hier van buitenaf ondervonden. Aan de andere kant is het toch ook maar heel normaal dat niet iedereen met zijn nieuwe buur overeenkomt, dat heb je in elk dorp. Maar met een beschuldigende vinger wijzen is helemaal hypocriet want heel wat van die 'oude' Doelenaars dragen niets bij tot de strijd voor het behoud van Doel. Na de regularisatieperiode voor nieuwe Doelenaars was het kaf van het koren gescheiden. Enkel diegenen die hier echt wilden blijven wonen hebben toen een aanvraag ingediend."

TOEKOMST

Op 31 augustus 2009 valt de deadline voor het tijdelijk woonrecht. Denkt u dat u hier na die datum nog woont?

"Waarom zouden we moeten vertrekken als het dok er toch niet komt? Omdat ons wordt verteld dat het hier niet leefbaar is? Dat kunnen we toch wel voor onszelf uitmaken. De naam Doel 2020 staat voor onze optimistische visie op de toekomst maar ook na het jaar 2020 zal dit mooie polderdorp er nog steeds staan. Tegen die tijd ben ik met pensioen en plan ik de inventarisering van mijn archief. Die documentatiebank is inmiddels zo groot dat ik aan verhuizen moet beginnen denken. Dat zou pas ironisch zijn (lacht)."

NIEUWSOVERZICHT